LÊ THỊNH

LÊ THỊNH

(viết theo thứ tự các đời vua)

 

Lê Lợi khởi nghĩa Lam Sơn, đánh đuổi giặc Minh, giành lại giang sơn nước Nam. Ông lên ngôi, bắt đầu xây dựng lại đất nước từ đám đổ nát. Vua chia lại ruộng đất, cho binh lính về làm ăn, đặt lại trường Quốc Tử giám.

 

Lê Thái Tông giữ nghiệp. Ông làm vua được một thời gian, ghé vườn vải thì không may mất sớm, làm nên vụ án Lệ Chi Viên chấn động nhà Nguyễn Trãi và hậu thế sau này viết mắc mệt.

 

Lê Nhân Tông cũng có đức độ, lên ngôi lúc nhỏ có thái hậu Tuyên Từ nhiếp chính. Sau đó bị anh Nghi Dân giết. Nghi Dân lên ngôi làm loạn triều đình. Triều đình không chịu được, lật cái vèo.

 

Lê Thánh Tông được đại thần đưa lên ngôi, mở ra thời kỳ cực thịnh của dân tộc. Vua sửa sang chính trị, đầu tư học hành, mở mang bờ cõi (đến tận Phú Yên là chính thức, còn đến hết Bình Thuận chưa chính thức), tu sửa phong tục, bỏ lễ hỏi 3 năm mới rước dâu. Vua cho làm địa đồ nước Nam, sai người viết Đại Việt sử ký toàn thư.

 

Lê Hiến Tông giữ nghiệp nhà Lê.

 

Lê Túc Tông lại không may mất sớm. 

 

Quỷ vương Uy Mục bạo ngược, hung ác thích chém giết, sau cũng bị giết. Tương Dực tướng lợn ăn chơi sa đọa, sau bị đâm chết. Dù các vị vua triều trước có ăn chơi thì vẫn còn là con người, chứ 2 vị này thì được ví khác luôn rồi. Hai ông vua này phải nói là nhơ danh lịch sử, đã làm cho nhà Lê đi xuống thảm hại. À mà ông vua Tương Dực cũng có để lại cho đời chiếc Việt Giám Thông Khảo Tổng Luận, do Vũ Quỳnh viết.

 

Sau đó, con cháu nhà Lê là Chiêu TôngCung Hoàng có nhận ra lỗi lầm thì cũng đã quá muộn màng. 

 

Chiêu Tông bị Mạc Đăng Dung giết, Cung Hoàng bị Mạc ép nhường ngôi và bắt tự sát.

Nhà Lê Sơ sau 100 năm đã tạm sụp đổ dưới tay Mạc Đăng Dung. 

 

Tóm tắt Lê Sơ ngắn gọn nhất thì Việt Nam sử lược có đánh giá:

Nhờ Thái Tổ, giang sơn nước Nam mới còn.

Nhờ Thánh Tông, văn hóa nước ta mới thịnh.

 

Dân gian cũng có thêm câu:

“Đời vua Thái Tổ, Thái Tông

Thóc lúa đầy đồng, trâu chẳng buồn ăn”

Oh no, no, no no no no no… lại dính đến ca dao. Hức, ca dao ông cha mình nhiều tầng lớp nghĩa, đố ai mà hiểu được. Nhưng hai câu trên có 2 luồng ý kiến: 1 là nói vương triều Lê Sơ, 1 cãi là vương triều Mạc.

 

Dù sao thì, nhà Lê vẫn được đánh giá thịnh vượng.

← Bài trước Bài sau →